Hoe werkt de btw in 2026: de tarieven van 21% en 9% uitgelegd
In Nederland heet de btw voluit belasting over de toegevoegde waarde, ook wel omzetbelasting. In het dagelijks leven kom je twee tarieven tegen: een standaardtarief (hoog tarief) van 21% en een verlaagd tarief (laag tarief) van 9%. Deze gids legt uit wat onder elk tarief valt, wat het verschil is tussen netto, btw en bruto, hoe je de btw terughaalt uit een prijs waar die al in zit, en welke wijziging er op 1 januari 2026 is ingegaan.
De twee btw-tarieven
De meeste goederen en diensten vallen onder het standaardtarief van 21%. Het verlaagde tarief van 9% geldt voor eerste levensbehoeften en een vaste lijst van goederen en diensten. Daarnaast bestaat er een 0%-tarief, maar dat geldt vooral voor export en intracommunautaire leveringen en niet voor gewone aankopen. Daarom toont de rekentool alleen 21% en 9%.
| Tarief | Naam | Wat valt eronder |
|---|---|---|
| 21 % | Standaardtarief (hoog) | De meeste goederen en diensten: elektronica, kleding, meubels, brandstof, diensten |
| 9 % | Verlaagd tarief (laag) | Voedsel en boodschappen, water, medicijnen, boeken, kranten, cultuur, sport, personenvervoer, de kapper |
| 0 % | Nultarief | Export en intracommunautaire leveringen (niet in deze tool) |
Netto, btw en bruto
Bij elke prijs horen drie bedragen. Het nettobedrag (netto, excl. btw) is de prijs voor belasting. De btw is de belasting zelf, een percentage van het netto. Het brutobedrag (bruto, incl. btw) is het netto plus de btw, en dat is wat je als consument aan de kassa betaalt. Bij een nettoprijs van 100 EUR tegen 21% is de btw 21 EUR en het bruto 121 EUR.
De btw uit een brutobedrag halen
Bonnen en consumentenprijzen tonen meestal alleen het brutobedrag, dus een veelvoorkomende vraag is hoe je terugrekent naar het netto en de btw. Je deelt het bruto door 1 plus het tarief, en neemt dus niet zomaar 21% van het bruto. Neem een brutoprijs van 121 EUR inclusief 21% btw. Het netto is 121 gedeeld door 1,21, dat is 100 EUR, en de btw is de resterende 21 EUR. 21% van 121 zou onterecht 25,41 EUR geven, en daarom is delen de juiste stap.
| Stap | Bedrag |
|---|---|
| Bruto (incl. 21% btw) | 121,00 EUR |
| Deel door 1,21 | 100,00 EUR netto |
| Btw (bruto min netto) | 21,00 EUR |
| Controle: netto plus btw | 121,00 EUR |
Wat verandert er in 2026
Vanaf 1 januari 2026 gaat logies (korte verblijven) zoals hotels, vakantiehuizen en bed-and-breakfasts van het verlaagde tarief van 9% naar het standaardtarief van 21%. De overheid wilde ook het tarief op cultuur, media, sport en boeken verhogen, maar die verhoging is geschrapt, dus die categorieen blijven op 9%. Ook campings houden het tarief van 9%.
Probeer de tool BTWBereken de btw voor 2026. Vul een nettobedrag (excl. btw) of een brutobedrag in en zie de volledige uitsplitsing tegen het standaardtarief van 21% of het verlaagde tarief van 9%.Gerelateerde artikelen